مدیریت پرورش جوجه ها در دورۀ آغازین

در دورۀ آغازین جوجه های تازه متولد ظاهراً و به لحاظ آناتومی و ساختار بدن کامل به نظر می رسند اما دستگاه گوارش، سیستم ایمنی و تنظیم حرارت لازم برای بدن، بلوغ و رشد بیشتری را می طلبد. در این دورۀ حساس و مهم که هفته های نخست از حیات جوجه است، فرایندهای فیزیولوژیکی و رشدی متعددی اتفاق میفتد. پرورش و نگهداری جوجه ها در دورۀ آغازین یا همان نخستین روزهای حیات در ارتقاء سلامت، بقا و عملکرد آتی طیور بسیار اهمیت دارد. بدن جوجه ها در هفته های آغازین حیات، قادر به حفظ دما و گرمای لازم نیست و در صورتی که مراقبت خوبی هم نشوند منجر به مرگ و میر آنها خواهد شد. مراقبت از جوجه ها در هفته های آغازین به دو صورت دسته بندی می شود:

-مراقبت طبیعی : که توسط مرغ مادر تا 3 – 4 هفته پس از بیرون آمدن جوجه ها از تخم انجام می شود
-مراقبت مصنوعی : در این روش تعداد زیادی جوجه بدون حضور مرغ مادر پرورش داده می شوند. تجهیزاتی که در این شیوۀ مصنوعی استفاده می شود را brooder یا مادر مصنوعی می گویند. مادر مصنوعی از 3 اجزاء تشکیل می شود: منبع گرمایشی، بازتابنده ها، و دیوار دور مادر مصنوعی. منبع گرمایشی می تواند الکتریکی باشد و یا از انواع گاز استفاده گردد و یا حتی از ذغال برای گرما استفاده شود.
بازتابنده ها می تواند صاف یا چتری شکل باشند. بازتابنده های صاف با استفاده از اِلمِنت های برقی گرمای لازم را تأمین می کند. بازتابنده های چتری مخروطی شکل هستند که از یک لامپ معمولی تشکیل شده اند و برخی هم درجه دارند و دما را نشان می دهند.
دیوار دور مادر مصنوعی یا محافظ جوجه ها: این محافظ به منظور نزدیک نگه داشتن جوجه ها به منبع گرمایی است تا جوجه ها زیاد از این منبع دور نشوند. قطر دایرۀ این محافظ 1.5 متر و ارتفاع آن نباید بیشتر از 45 سانتیمتر باشد. جنس آن معمولاً از ورق های گالوانیزه، ورق های مقوای ضخیم، توری های سیمی و غیره می باشد.
مدت زمان آن بستگی به فصل دارد معمولاً در تابستان 5 – 6 روز و در زمستان 2 – 3 هفته طول می کشد.

فرایند آماده سازی مادر مصنوعی
•فضای لازم را از 3 روز قبل با مواد ضدعفونی کننده یا پودر آهک ضد عفونی کنید.
•سایز و بزرگی فضا بایستی با توجه به تعداد جوجه ها مناسب باشد.
•برای بستر جوجه ها در این فضا از پوسته های شلتوک برنج یا کاه به ضخامت 3 تا 5 سانتیمتراستفاده کنید.
•پیش از آوردن جوجه ها به این فضا بایستی 6 تا 8 ساعت منبع گرمایی را روشن کنید تا به دمای 35 درجۀ سانتیگراد برسد.
•بهتر است بر روی بستر کاهی جوجه ها روزنامه یا کاغذ باطله (2 – 3 لایه) بیاندازید.
چنانچه این فضا به طور مرتب تمیز و پاکیزه نشود، بهداشت موفقی نخواهد داشت. پروسۀ تمیزکاری از قرار زیر می باشد:
تعویض بستر کاهی: بستر زیر طیور بایستی مرتب تعویض شود و بستر قبلی دفع شود. چنانچه این بستر قبلی را در نزدیکی مرغداری روی هم تلنبار کنید مکانی برای موش ها و جوندگان می شود که منجر به انتقال بیشتر آلودگی می گردد.
تمیز کردن تجهیزات و وسایل: تمامی وسایل و تجهیزات بایستی با محلول ضدعفونی کنندۀ پتاسیم پرمنگنات شستشو و ضدعفونی گردد. تمامی وسایل بایستی بیرون برده و در زیر نور خورشید قرار گیرند و سپس به داخل آورده شوند.
تمیز کردن سقف و دیوارها: سقف و دیوارها را با دستمالی خیس پاکیزه کنید. استفاده از آب گرم می تواند شیوه ای مؤثر باشد. توجه کنید که هر گونه تار عنکبوت یا لانۀ طیور آزاد در طبیعت اگر در این فضا باشد بایستی از بین برود.
انجام تعمیرات لازم : هر گونه شیار یا سوراخ در دیوارها یا کف زمین بایستی پوشیده و پُر شود چرا که می تواند محل ورود موش و جوندگان به داخل و انتقال بیماری گردد.
ضدعفونی با دود : این مرحله در روند ضدعفونی سازی فضا بسیار حائز اهمیت است. بدین منظور استفاده از گاز فرمالدئید بسیار مناسب است و پیش از آغاز به کار بایستی فضا به خوبی بسته باشد.

مراقبت های لازم مابین ورود گله های جوجه ها
•پیش از ورود دستۀ جدید جوجه ها حتماً فضای مرغداری را پاکیزه و ضدعفونی کنید.
•یک هفته مابین گله های جوجه های قدیم و جدید فاصله لازم است.
•دایره ای به قطر 1.5 متر بسازید. این دایره می تواند 250 – 200 جوجه را در خود جا دهد.
•در مرکز این دایره یک منبع گرمایی مثل لامپ مادون قرمز یا لامپ برق معمولی قرار دهید.
•بستر کاهی به ضخامت تقریبی 5 سانتیمتر آماده کنید و روی آن را با روزنامه یا کاغذ باطله بپوشانید.
•ظروف آب و غذا را به طور مرتب و متناوب قرار دهید.
•24 ساعت قبل از رسیدن جوجه ها دمای مادر مصنوعی را چک کنید.
•به مدت یک الی دو روز بر روی سطح کاغذ روزنامه ها ذرت یا خوراک آسیاب یا له شده بریزید تا جوجه ها جای ظرف غذا را یاد بگیرند.
•به منظور پیشگیری از استرس در جوجه ها بهتر است تا 3 – 2 روز اول در ظرف آب آنها ویتامین و گلوکز بریزید.
•چنانچه جوجه ها به دلیل جابجایی و یا محیط جدید تحت استرس هستند، بهتر است تا 3 – 2 ساعت ابتدایی به آنها خوراک ندهید و محلول آب و شکر در اختیار آنها قرار دهید.
•در هفتۀ نخست دمای مادر مصنوعی را روی 32 تا 35 درجه نگه دارید و هفتۀ بعد حدود 10 درجه بکاهید تا به دمای محیط اتاق برسد.
•در عین حال رفتار جوجه ها را زیر نظر داشته باشید تا متوجه شوید که دما مطلوب و مناسب هست یا خیر.
•روزنامه یا کاغذ باطله های روی بستر کاهی را پس از 3 روز تعویض کنید و آن را بسوزانید و از بین ببرید.
•پس از 10 – 7 روز و با توجه به فصل، دیوارهای محافظ را بردارید.
•ظروف آب و غذای جوجه ها را در صورت نیاز و بسته به سن و نیاز جوجه ها تغییر دهید.
•برنامۀ نور 24 ساعته را می توان در سن 8 – 0 روزگی جوجه ها انجام داد.
•برنامه ریزی دارویی : روز اول و دوم ویتامین و الکترولیت بدهید و روز سوم تا هفتم آنتی بیوتیک.
نگهداری از جوجه ها در مرحلۀ آغازین در قفس
مرغدارها معمولاً در این مرحله استفاده از قفس را ترجیح می دهند چرا که راحت تر است و مشکلات مربوط به بیماری جوجه ها کمتر است. اما در این روش شرایطی باید رعایت شود که از قرار زیر است:
1.جوجه ها می بایست از گرما، تهویه و رطوبت نسبی مورد نیاز برخوردار باشند.
2.دسترسی به آب و دان برای جوجه ها بایستی آسان باشد. برای آن دسته از قفس هایی که مجهز به سیستم آب آشامیدنی پستانکی هستند پیشنهاد می گردد که تا دو سه هفتۀ اول و تا زمانی که جوجه ها با آبخوری پستانکی آشنا شوند، از آبخورهای کوچک در قفس استفاده شود.
3.قفس می بایست از نور کافی برخوردار باشد. همچنین هر قفس بهتر است که از دو منبع آب برخوردار باشد تا اگر احیاناً یکی از کار افتاد جوجه ها بدون آب نباشند.
4.فراهم کردن دمای یکدست و جریان هوای مناسب ضروری است. چنانچه منبع گرما گاز یا ذغال باشد می تواند منجر به دیهیدراته شدن جوجه های نزدیک به منبع گردد.
5.از آنجائیکه پارچه های گونی جنس متخلخلی دارند بیشتر از پارچه های برزنتی در خروج هوا و گرما مؤثر باشند. بنابراین برای حفظ گرمای فضا بهتر است از پارچۀ برزنتی استفاده شود.
6.از پارچۀ برزنتی در دو طرف دیواره های سیمی استفاده کنید و در حدود 30 سانتیمتر پایین تر از سقف نصب کنید تا به گردش جریان هوا کمک کرده باشید. در فصول سرد و یخبندان بهتر است فاصلۀ 30 سانتیمتری از سقف با گونی پوشیده شود تا ضمن ممانعت از ورود هوای سرد، گردش هوا هم برقرار باشد و هنگامی که دمای فضا زیاد گرم شد (مثلاً ظهر) می توانید پارچه را کنار بزنید تا دما مطلوب شود. برخی مرغداری ها از پرده های نیمه اتوماتیک استفاده می کنند.
7.تا 3 – 2 ساعت نخستین ورود جوجه ها به مادر مصنوعی محلول دارو در آب آشامیدنی آنها بگذارید و بعد از آن در ظروف غذای آنها خوراک مخصوص سن آنها را بریزید.
8.در اطراف ظرف غذا به ازای هر جوجه به اندازۀ 2.5 سانتیمتر فضا در نظر بگیرید.
9.طی 3 – 2 روز نخست، خوراک را به صورت وعده های کوچک اما در دفعات زیاد بدهید.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *